ب و بارس

به نقل از خبرگزاریها در مورد ب و بارس : گزیده ای از شاه چکامه زندگینامه کورش بزرگ تا که اتحاد ماد از هم گسست
آستیاگ بر تخت شاهی بنشست
قدرتش بی حد و بی انکار بود
ده ملل بنده به آن دربار بود
با د او تا ابدپیکار کرد
در جهان روح بشر را تار کرد
تا که یک شب درعدم سیلاب دید
سیل آب ازدخترش درخواب دید
موبدان را زین میان احضارکرد
ازغم کابوس خود هوشیار کرد
ج. قافلــــه بار ائ کنه دلــــــم وه بارس چی بارئ سر دلــــم گرت و غوارس قافله بار ائ کنـــه زه شا اســــو دلـم چی چاله تشی منده وه جاسو تش سئری وه دلــــم زئدی و رهدی مر ودی بی سی تشئ ویدی و رهدی زه گتند تا دشــــــت اؤ بید تا عقیلی همـــه جا سؤز اویده سؤزه قصــــیلی همه جا سؤز اویده غیر زه دل مــــــهُ ا ی گــره نه کی گُشه زه مشکل مه ز. امید-گناوه تکرار قهرمانی لیگ استان برای دومین سال پیاپی بازیهای لیگ نونهالان استان (لیان لیگ) با شرکت 10 تیم در 2 گروه 5 تیمی ، شمال ( امید گناوه، شاهین دیلم، ایرانجوان بوشهر، پارس برازجان و خیبر اهرم) و گروه جنوب ( استقلال برازجان، انرژی پارس جم، نیروگاه اتمی بوشهر، پتروشیمی نوری کنگان و ساحل خلیج فارس عسلویه) اغاز شدکه از گروه شمال تیمهای امید گناوه وشاهین دیلم واز گروه جنوب تیمهای انرزی بارس جم و استقلال برازجان صعود د.انرزی پارس جم در مجموع رفت و برگشت 4 بر 3 شاهین دیلم راش ت داد و امید گناوه 6 بر 3 استقلال برازجان را برد و به فینال رسیدند و در بازی پایانی در زمین بی طرف ( بوشهر ) که روز 93/11/10 امید گناوه توانست با نتیجه قاطع 6 بر 0 انرژی پارس جم را مغلوب کند و تاج قهرمانی استان بوشهر را بر سر نهد. شاگردان کهنسال از همان ابتدای بازی با قدرت ظاهر شدند و در همان نیمه اول کار حریف را ی ره د و با 4 گل به رختکن رفتند . حسین کهنسال در نیمه دوم عرفان ابراهیمی را که در نیمه اول 3 گل به ثمر رسانده بود از حمله به خط دفاعی برد تا قدرت خط دفاع امید را بیشتر کند و با شروع نیمه دوم نونهالان امید خوب کار د و توانستند 2 گل دیگر توسط سیاوش نظری بزنند . این بازیکن در نیمه اول هم یکی از گلها را به ثمر رساند . در مجموع تیم امید با 21 گل زده و 7 گل خورده بهترین خط دفاع و حمله را از آن خود کرد، عرفان ابراهیمی با 11 گل زده آقای گل مسابقات و حسین کهنسال به عنوان بهترین مربی لیگ از طرف هیات فوتبال استان معرفی شدند. بازیکنان تیم امید در این دوره علی اصغر عاربی ، حسین طاهری، سجاد حیاتی، محمودی، حمید رنجبر، راهنما، احمدرضا یوسفی، آرمان باوی، حسین خدری، عرفان ابراهیمی، سیاوش نظری، مهدی سیفیان،علیرضاعربزاده ، علی جمالی، علیرضا رضایی، حسین حاجیانی، رضا حیدری لیراوی، ابراهیم یوسفی و حسین فجر بودند. مربی، حسین کهنسال و علی ناصری پوران و س رست پارسنگ .
گ نهای تیم امید در بازیها: عرفان ابراهیمی 11 گل - سیاوش نظری 7 گل - محمد مهدی سیفیان و احمدرضا یوسفی و علیرضا عربزاده 1 گل نتایج بازیها : امید گناوه : 2 - 0 : پارس برازجان
ایرانجوان بوشهر: 2 - 3 : امید گناوه امید گناوه : 1 - 1 : شاهین دیلم خیبر اهرم: 1 - 3 : امید گناوه نیمه نهایی: استقلال برازجان : 2 - 3: امید گناوه
امید گناوه : 3 - 1 : استقلال برازجان شاهین دیلم :3 - 2 : انرژی پارس جم انرژی پارس جم : 2 - 0: شاهین دیلم فینال: امید گناوه : 6 - 0 : انرژی پارس جم اختصاصی از هایدی طرح درس ان- هدیه های آسمانی پنجم- بدیعه پردازی با و پر سرعت .
 طرح درس ان- هدیه های آسمانی پنجم- بدیعه پردازی
 طرح درس ان- هدیه های آسمانی پنجم- بدیعه پردازی                     طرح درس ان- هدیه های آسمانی پنجم- بدیعه پردازی
فرمت فایل (word) و قابل ویرایش  تعداد صفحات 9 صفحه
قیمت 1000 تومان قسمتی از مجموعه   نام درس : هدیه های آسمانی               پایه :پنجم                     موضوع : ان خدا   تعداد فراگیران :    نفر                محل تدریس :کلاس درس               زمان :40 دقیقه روش تدریس: فعال گروهی                                 الگوی تدریس غالب : بدیعه پردازی  نوع ارزشی : توصیفی                                تهیه کننده :  اه هدف کلی :آشنایی با ان الهی اه جزیی :  - بارس ان آشنا شود. - نام ان اولوالعزم را بداند. - به وظایف مردم درباره ی ان آگاهی پیدا کند. اه رفتاری دانش آموز دوم ابت بعد از پایان درس وبدون استفاده از کتاب باید: - رس ان را توضیح دهد.(شناختی) - ان اولو العزم  رانام ببرد(شناختی). -مفهوم کار خوب وبد راتوضیح دهد. (شناختی - وظیفه ی مردم درباره ی ان ر ان کند.(شناختی ) - اهمیت وجود ان (به عنوان راهنما درزندگی) رادرک کند.(عاطفی) - به ان احترام بگذارد.(عاطفی) - وظیفه ی خطیر آنها را درک کند.(عاطفی) -  در گروه نظم رارعایت کند.(عاطفی) - درگروه به هم فکری با هم گروهان خود بپردازد. (عاطفی)  - تفاوت شخصیت ان را با سایر مردم جامعه تشخیص دهد. (مهارتی) - دربیان نظرات از خود خلاقیت نشان دهد.(مهارتی) - داستان زندگی یکی از ان راتعریف کند. (مهارتی)   وسایل موردنیاز کتاب درسی، ع داستان هایی از زندگی ان، ویا انیمیشن درباره ی ان ، ماژیک ووایت برد فضاو مدل کلاس :کلاس درس ویاهر جای دیگری که برای گروه بندی مناسب باشد. رفتار ورودی (2دقیقه) معلم با دردست داشتن کتاب داستان زندگی ان (ویا ) وارد کلاس می شود. معلم :((سلام بچه ها،صبحتون به خیر ح ون خوبه ؟)) دانش آموزان یک صدا می گویند :((بله)) معلم :(( ی کلاس امروز غایب داریم؟)) ی کلاس :((نه خانم)) معلم :((خداروشکر)) ارزشی ورودی (5 دقیقه)  معلم :((خوب بچه ها امیدوارم درس جلسه ی پیشو خوب خونده باشید)) سپس شروع به پرسیدن سوالاتی از درس گذشته می کند: (درهرسوال نام دانش آموزی رامی برد واز او میخواهد به سوال پاسخ دهد.) - قبل از خواندن چه عملی باید انجام دهیم ؟ - مراحل وضو را توضیح دهید. (این پرسش رامیتواند بین دانش آموزان تقسیم کند که یک نفر پاسخ کامل آن را ندهد .مثلا دانش آموزی تا مرحله ی شستن دست ها بگوید ونفر بعدی ادامه ی مراحل را توضیح دهد.همچنین می توان این پرسش را تکرار کند.تا دانش آموزان بیشتری به آن جواب دهند.) - وضو را به طور عملی نمایش دهید. (یک دانش آموز می آید ووضو رانشان می دهد تامعلم به طور عملی نیز ارزشی کوتاهی داشته باشد
با
طرح درس ان- هدیه های آسمانی پنجم- بدیعه پردازی
اختصاصی از هایدی پروژه مقایسه دبیرستان های دخترانه تی و غیرانتفاعی منطقه 2 تهران از نظر میزان برخورداری از ویژگی های سازمان یادگیرنده. doc با و پر سرعت .
پروژه مقایسه دبیرستان های دخترانه تی و غیرانتفاعی منطقه 2 تهران از نظر میزان برخورداری از ویژگی های سازمان یادگیرنده. doc
پروژه مقایسه دبیرستان های دخترانه تی و غیرانتفاعی منطقه 2 تهران از نظر میزان برخورداری از ویژگی های سازمان یادگیرنده. doc         نوع فایل: wordقابل ویرایش 150 صفحه چکیده:امروزه مفهوم نوینی که با پیچیده شدن محیط سازمان ها مطرح می شود، مفهوم «سازمان یادگیرنده» می باشد. هر چقدر عدم اطمینان محیطی (پیچیدگی وتغییرات محیطی) بالا باشد، سازمان ها نیاز بیشتری به دانستن و آگاهی گسترده از عوامل محیطی دارند تا بتوانند خود را با تغییرات و تحولات محیطی تطبیق دهند. سازمان یادگیرنده را نوعی از سازمان به شمار می آورند که هدف اصلی آن یادگیری است و آموزش و یادگیری در آن نهادینه شده است.. «سازمان یادگیرنده» در طول زمان می آموزد، تغییر می کند و عملکردش را متحول می سازد. «سازمان یادگیرنده» سازمانی است که عملکردهایش از طریق آگاه شدن و درک بهتر بهبود می یابد و اصلاح می شود (الوانی، 1378-ص3) برای ایجاد و توسعه سازمان های یادگیرنده لازم است گام های اولیه را از مدارس و ایجاد عادت به تفکر خلاق و یادگیری دائمی در تربیت شوندگان آغاز کنیم. ب اطلاعات درست یادگیری در سنین دسالی و در سالهای نخستین مدرسه شکل می گیرد و در طول حیات ادامه می یابد. مهارت های شناختی درست لازمه پیشرفت تحصیلی و ایجاد رغبت و انگیزه برای یادگیری می باشد. یادگیری تنها به سالهایی که در مدرسه می گذرد اختصاص ندارد ایجاد فرهنگ یادگیری و تبدیل مدارس به سازمان های یادگیری مست م نگاهی دیگر به آموزش وبرنامه ریزی آن است. (مشایخ، 1380- ص135-164)در تحقیق حاضر، حجم نمونه تحقیق 94نفر شامل 75 دبیر و 19 مدیر بوده که البته این افراد از 7 دبیرستان یعنی 2 تی و 5 غیرانتفاعی با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای از جامعه 25 مدرسه ای انتخاب شده است. با استفاده از روش تحقیق توصیفی و به کاربردن پرسشنامه ای که حاوی 30 سوال 5 گزینه ای بود، دیدگاه دبیران ومدیران دبیرستانهای دخترانه منطقه 2 شهرتهران، نسبت به یادگیرنده بودن سازمانشان (مدرسه) سنجیده شد. اطلاعات حاصله با بهره گیری از آمار توصیفی (فراوانی،درصد، جداول، نمودارها) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و از تجزیه وتحلیل دیدگاه دبیران و مدیران، رشته تحصیلی، مدرک تحصیلی، سابقه خدمت و ... نتایج زیر به دست آمد.1- مدارس غیرانتفاعی منطقه 2 شهر تهران بیش از مدارس تی این منطقه از ویژگی ها و اصول یک سازمان یادگیرنده برخوردارند.2- اصول و ویژگی های سازمان یادگیرنده در گروه دبیران بیش از گروه مدیران است.3- با بالا رفتن سابقه خدمت و مدرک تحصیلی افراد به سمت ویژگی ها واصول سازمان یادگیرنده می روند.4- با توجه به رشته تحصیلی بیشترین افراد نمونه از رشته علوم انسانی هستند که این نشان دهنده بالاتر بودن این ویژگی ها در این گروه است. مقدمه: سازمان یادگیرنده سازمانی است که با ارتقای دائمی ویادگیری فردی، گروهی ودر نتیجه یادگیری سازمانی کارکنان، موجبات تکامل وبالندگی و پویایی افراد و سازمان را در تعادل با محیط متغیر فراهم می سازد. در یادگیری سازمانی ترتیبی اتخاذ می شود که با ایجاد ارتباط بین آگاهی ها و دانش فردی اعضای سازمان که از تجربیات کاری و سایر مجاری ب دانش فرا گرفته شده «نوعی دانش جمعی و سازمانی حاصل آید. (الوانی، 1383-ص21)سازمان یادگیرنده مفهوم نوینی است که همراه با پیچیده شدن محیط سازمان ها مطرح شده است. هر چقدر عدم اطمینان محیطی ناشی از پچیدگی و تغییرات آن بالاتر باشد سازمان ها برای تطبیق خود با تحولات محیطی نیاز شدیدتری به دانش و آگاهی گسترده از عوامل محیطی پیدا می کنند.مفهوم سازمان یادگیرنده با توجه به پیچیدگی روزافزون محیط سازمانی و افزایش عدم اطمینان در محیط، مفهوم بسیار معتبری است توانایی سازگاری سازمان با محیط متغیر به یادگیری بستگی دارد. برای رقابت با سازمان های دیگر،یک سازمان باید بهتر از آنها یاد بگیرد و دانش خود را سریعتر و گسترده تر از آنها در سراسر سازمان به کار بندد. امروزه، سازمان ها و کارکنان آنها، باید پیوسته خود را با شرایط و موقعیت های جدید سازگار سازند تا بتوانند در دراز مدت دوام بیاورند. این، واقعیت سازمان های جدید است (علاقه بند، 1385) فهرست مطالب:فصل اول: کلیات تحقیق تعریف و بیان مسأله اهمیت مسأله هدف تحقیق سوالات تحقیق تعریف عملیاتی متغیرهای تحقیق فصل دوم: ادبیات تحقیق  بخش اول: پیشینه نظری تحقیق سیر تحولات نظریه های سازمان ومدیریت سابقه سازمان یادگیرنده تئوری یادگیری سازمانی تعاریفی از یادگیری سازمانی سازمان یادگیرنده یادگیری سازمانی و سازمان یادگیرنده نقش مکاتب فکری در سازمان یادگیرنده و یادگیری سازمانی اصول سازمان های فراگیر از نظر «پیترسنج» تفاوت سازمانهای یادگیرنده با سازمان های سنتی بررسی و مقایسه نظریه پیترسنج با نظریه صاحبنظران دیگر چگونه یک سازمان یادگیرنده با سازمان های دیگر متفاوت است؟ اجزای سازنده سازمان یادگیرنده سازمان یادگیرنده در آینده راهبردهای ایجاد و گسترش سازمان یادگیرنده را ارهای اجرایی سازمان های یادگیرنده مزایای ایجاد سازمان یادگیرنده تغیرات ساختاری لازم براساس سازمان یادگیرنده در درون سازمان موجود (مدارس) مدارس یادگیرنده ویژگی های مدرسه یادگیرنده مقایسه مدارس تی و غیرانتفاعی بخش دوم: بررسی پیشینه تحقیق نتیجه گیری فصل سوم: روش تحقیق  روش تحقیق جامعه آمارینمونه و روش نمونه گیری روش جمع آوری اطلاعات  روش تجزیه و تحلیل داده ها فصل چهارم: تجزیه وتحلیل یافته ها  اطلاعات توصیفی گروه نمونه جمع بندی فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات بحث و نتیجه گیری محدودیت های پژوهشی فهرست منابع ضمائم  منابع ومأخذ: ابویی اردکانی، محمد، نظریه سازمان های یادگیرنده www.irancbc.ir/data/reports/learning، بهار 1379. الوانی، مهدی، سازمان های کامیاب امروز، سازمان های یادگیرنده و دانش آفرین، مجله مدیریت تی، شماره 26 الوانی، مهدی، ؟دانش آفرین، ضرورت بقا در سازمان های امروز،مجلس و پژوهش، سال 10، شماره 41، سال 1383. الوانی،مهدی، مدیریت عمومی، ناشرنی، جلد دوم، 135. الهی شعبان، احمدی علی اکبر، مستندسازی تجربیات در فرآیند مدیریت استراتژیک، مدیریت تی، شماره 49و48، تابستان و پاییز 1379. بهرام زاده حسینعلی، یادگیری سازمانی و تفکر سیستمی، مدیریت، شماره44، مرداد وشهریور 1379. کارل، سازمان یادگیرنده، رو مه گسترش صنعت، سال سیزدهم شماره600، اردیبهشت، 1381. ترک زاد جعفر، مدرسه یادگیرنده، فصلنامه مدیریت آموزش و پرورش، دوره ششم، پاییز و زمستان، 1378. جدنزگلن، ایجاد سازمان پیشگام بارس یادگیری، فضل اله نبی، نشر افراء، پاییز 1380. جه ده مهرداد،خلق سازمان های یادگیرنده،نشریه مدیریت مدرن دفت ریچادال، تئوری و طراحی سازمان، علی پارسیان، اعر ، دفتر پژوهش های فرهنگی، جلد2،چاپ اول، 1377 دفت ریچاردال، سازمان یادگیرنده، تئوری و طراحی سازمان، محسنی ج ی زاده ، آموزش هماهنگ، 1378. دمیرچی، فریبا، بررسی وضعیت شهید بهشتی بر اساس اصول سازمان یادگیرنده (پیترسنج) از دیدگاه اعضای هیئت علمی شهید بهشتی 1381. ر نز استیفن، رفتار سازمانی، علی پارسیان و محمد اعر ، نشر دفتر پژوهش های فرهنگی، چاپ 1386 رهنورد فرج اله، یادگیری سازمانی و سازمان یادگیرنده، مجله مدیریت تی، شماره 43، بهار 1378 زمردیان اصغر، مدیریت تحول، انتشارات مدیریت صنعتی، جلد اول، پاییز 1373سحرخیز حمید، سازماندهی مجدد بخش هاس ی طراحی بر پایه فرآیندها با رویکرد به سازمان های یادگیرنده، تربیت مدرس، بهار1381 سنج پیتر، پنجمین فرمان،حافظ کمال هدایت،محمد روشن،انتشارات سازمان مدیریتی صنعتی، جلد اول، 1375 سنج پیتر، کارجدید، سازمان فراگیرنده، عزیز کیلوند، تدبیر، شماره 61،اردیبهشت1375 شفاعی رضا، موانع ایجاد سازمان های یادگیرنده در ایران،تربیت مدرس، مهر 1380 شیروانی علیرضا، خلیفه سلطانی سیدمحسن، چگونه یک سازمان را به یک سازمان یادگیرنده تبدیل سازیم. مجله فولاد،شماره 63 صمدآقایی جلیل، سازمان های کارآفرین، مرکز آموزش مدیریت تی، جلد اول، 1378 طالبی کهدونی فضل اله، سازمان یادگیرنده(سازمان متحول، پویا و مطلوب)،نشریه مدیریرت(انجمن مدیریت ایران)، شماره64و63 فارغ زاده معصومه،بررسی و تعیین شاخص های سازمان های یادگیرنده در مدارس ایران (توسط خبرگان تعلیم وتربیت) موسسه عالی آموزش مدیریت و برنامه ریزی، 1385. قهرمانی محمد، سازمان یادگیرنده،برآیند نیم قرن تحول سازمانی، مجله مدیریت توسعه، شماره19، تابستان 1380 مشایخ فریده، دیدگاه های نو در برنامه ریزی آموزشی، انتشارات سمت، تهران 1380 معینی بشیری، بررسی ومقایس میزان یادگیری سازمانی مدارس متوسطه قم، 82، 81 علی، نسل جدید سازمان یادگیرنده، فصلنامه مطالعات مدیریت، 1379 میرسپاسی ناصر، دانش فرد کرم اله، طراحی وتبیین الگوی به کارگیری ویژگی های سازمان یادگیرنده در نظام اداری ایران، اقتصاد و مدیریت، آزاد ی، شمار 57، تابستان 1382.هندی چار ،مدیریت سازمان های یادگیرنده،مهدی ایران نژاد پریزی، مجله مدیریت توسعه،شماره 3، 1378 هندی چار ،«عصر سنت گریزی مدیریت و سازمان در قرن بیست ویکم،عباس مخبر،سازمان چاپ وانتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد ی، تهران، 1374.
با
پروژه مقایسه دبیرستان های دخترانه تی و غیرانتفاعی منطقه 2 تهران از نظر میزان برخورداری از ویژگی های سازمان یادگیرنده. doc
طرح پرنده های زرهی (پرندک). یا هلی برد شهری مسئولین. با توجه به سنگینی ترافیک در تهران، و اوج آن در ساعاتی که  مسئولین در: داخل شهر تردد دارند، پیشنهاد می شود بالگردهای زرهی و: ضد گلوله 4یا دو نفره، ساخت این شرکت را در خطوط دائمی: تردد مسئولین با رده امنیتی قراردهند، و با ایجاد خط هوایی ویژه، از تردد آن در مسیر های زمینی بی نیاز نماید. طرح پرنده های زرهی (پرندک). یا هلی برد شهری مسئولین. با توجه به سنگینی ترافیک در تهران، و اوج آن در ساعاتی که مسئولین در: داخل شهر تردد دارند، پیشنهاد می شود بالگردهای زرهی و: ضد گلوله 4یا دو نفره، ساخت این شرکت را در خطوط دائمی: تردد مسئولین با رده امنیتی قراردهند، و با ایجاد خط هوایی ویژه، از تردد آن در مسیر های زمینی بی نیاز نماید. هم.
مصیبت بادهایی که از عربستان می آید ضیاءالدین شعاعی مدیر ملی مقابله با پدیده گرد و غبار در کافه خبر از اقدامات انجام شده و چالش های بعدی برای مقابله با پدیده گرد و خاک گفت.
گرد و خاک، رسانه ای ترین بحران محیط زیستی سال ۹۵ بود. هرچند که سیل، آلودگی هوا، خش الی و شکار هم در سال ۹۵ بسیار به چشم آمد، اما خاکی که خوزستان و سیستان و بلوچستان و چند استان دیگر را گرفت، بسیار پررنگ شد. در روز های ۷ و ۸ بهمن ماه گرد و خاک شدید در استان خوزستان حتی منجر به برق و آب در این استان شد، به همین دلیل انتقادات زیادی به ت وارد شد.

هرچند که معصومه ابتکار، رییس سازمان محیط زیست معتقد است: «اما اتفاق خوبی که در آنجا افتاد این بود که مردم بیدار شدند و به خیابان ها آمدند و فضای امنیتی را احساس ن د و آمدند و حرفهایشان را زدند. در دوره های دیگر نیز ریزگرد امان مردم را بریده بود اما چون ت با این موضوع امنیتی برخورد می کرد جرات طرح این مسائل وجود نداشت. تاریخ نشان می دهد که ما با شرایط بدتری مواجه بوده ایم ولی مردم به هر دلیلی فضایی را برای انتقاد و بیان مطالباتشان نمی دیدند. با این حال اما این که عده ای آمدند و از فضا برای ت یب ت استفاده د، نه برای ایران، انقلاب و نه برای خوزستان خوب بود. این کار سوء استفاده از احساسات مردم برای مقاصد خاص و کوبیدن ت بود. چرا که معاند و ضد انقلاب و ج طلب نیز روی این موج سوار شدند.»

اما در موضوع فنی تر بحث، باید انتظار داشت گرد و غبار در خوزستان در سال ۹۶ و سال های آینده هم ادامه داشته باشد. ضیاءالدین شعاعی، مدیر ملی مقابله با پدیده گرد و غبار می گوید: «این چند سال ما سعی کردیم با نگاه مدیریت بحران به مسئله نگاه کنیم چون گرد و خاک دیگر یک مسئله طبیعی نیست.»
با شعاعی در روزهای پایانی سال ۹۵ در کافه خبر گفتگو کردیم. درحالی که آ ین پدیده گرد و غبار سال در خوزستان بوقوع پیوسته بود. گفتگوی خبرآنلاین با مدیر ملی مقابله با پدیده گرد و غبار را که برای مشخص شدن علت گرد و خاک در استان های مختلف ایران و برنامه های ت برای مقابله أن را در ادامه بخوانید؛

در 2 ماه گذاشته، بر سر موضوع گرد و خاک انتقادات زیادی به ت شد، آیا واقعا ت برای گرد و خاک کاری نکرده است؟

در ابتدا باید بگویم من از ستاد مقابله با گرد و غبار هستم و اساسا سازمان محیط زیست قرار نبود در این رابطه کاری انجام بدهد جز اینکه برنامه هماهنگی بین این دستگاه ها تدوین کند تا این آشفتگی که در بحث گرد و غبار ایجاد شده بود، سامان پیدا کند که در این قسمت هم سازمان محیط زیست خوب کار کرده است. باید قبول کنیم که ستاد تشکیل داده ایم، کمیته راهبردی گذاشته ایم، چند جلسه داشته ایم، دستگاه ها برنامه آوردند و ... ولی اگر می خواهید بدانید این وجی ها چه دردی را از مردم درمان کرده اند، آنچه که در خوزستان اتفاق افتاد و اعتباراتی که وارد این استان شد، ناشی از تصمیمات این ستاد بود. ببینید وقتی ما در مدیریت بحران برنامه می نویسیم، متناسب توانمان برای مدیریت بحران کارها را انجام می دهیم مثلا اگر بیاییم بگوییم ت می تواند جلوی ز له را بگیرد، از روز بعد مردم می گویند ت چرا جلوی ز ه را نگرفت. این چند سال ما سعی کردیم با نگاه مدیریت بحران به مسئله نگاه کنیم چون گرد و خاک دیگر یک مسئله طبیعی نیست.

چرا گرد و خاک فعلی یک پدیده طبیعی نیست؟

پدیده طبیعی آن چیزی است که سال ها در کشور وجود داشته باشد، زمانی که هامون آب داشت، بادهای 120 روزه سیستان و بلوچستان برای مردم عادی بود و آنها این بادها را به فال نیک می گرفتند، ولی امروز دیگر این اتفاق در آن منطقه، بحران است. امروز آن باد روی هامونی می وزد که بیش از 10 سال است خشک شده و منشاء گرد و خاک است. در این چند سال ما تلاش کردیم که نشان دهیم وارد یک بحران شده ایم، مدیریت بحران یعنی شما در ابتدا شرایط فعلی را مدیریت کنید و بعد به سمت علت ی و مقابله با علت وقوع بروید، ما از منشا ی گذشته ایم، الان گرد و خاک را از جایی که شکل می گیرد تا وقتی که وارد کشور شود می بینیم و بعد بر اساس تاثیری که می گذارد اطلاعات مورد نظر را برداشت می کنیم.


علت وقوع گرد و خاک چیست؟ چقدر منشاء های داخلی روی آن تاثیر گذاشته اند؟

ما در حقیقت برای پیدا پاسخ این سوال آمدیم مسئله گرد و خاک را از سال 92 واقعه به واقعه پایش کردیم، حال می توانیم به طور قطعی حرف بزنیم، مثلا ما ج ی داریم که می گوید استان خوزستان از سال 84 تا حالا چند بار گرد و غباری شده است. البته باید بگویم تعریف روز گرد و غباری در دنیا جامع نیست؛ برای اینکه به نتیجه ای برسیم ما تعریفی ایجاد کردیم و گفتیم روز گرد و غباری روزی است که غلط گرد و غبار از 150 میکروگرم بر متر مکعب بیشتر شود و بیش از 2 ساعت ماندگاری داشته باشد. با این تعریف در طول سال هایی که پایش کردیم از 74 گرد و غبار در سال 92-91 داشته ایم و در سال جاری تعداد گرد و خاک ما حدود 17 روز گرد و غباری در اهواز داشتیم. از این 17 روز گرد و غباری در اهواز، 3 روز گرد و غبار با منشا داخلی بودند و 14 روز هم گرد و غبار خارجی. ولی به این معنا نیست که باید وقوع گرد و غبار داخلی را کوچک بشماریم، اتفاقا تاثیر گرد و غبار داخلی بر زندگی مردم بدتر است مثلا همان بلایی که در 7 و 8 بهمن بر سر خوزستان آمد، به دلیل گرد و خاک داخلی بود. یعنی درست است که یک واقعه فقط به علت منشاء های داخلی گرد و خاک بود اما این یک واقعه بسیار سنگین بود. پس ممکن است اثرات منفی یک حادثه در جامعه بدتر از 16 حادثه دیگر باشد.

غلظت بحران 7 و 8 بهمن چقدر بود؟

غلظتش به صورت نقطه ای گاهی به 10 هزار می رسید. غلظت گرد و غبار را بر اساس میکروگرم بر متر مربع می سنجند و استانداردهای سازمان جهانی بهداشت هم اگر این مقدار بالای 150 باشد شرایط را ناسالم اعلام می کند. برای گرد و خاک غلظت 50 قابل تحمل است، 80 هشدار است به افراد بیمار، 100 هشدار به همه و 150 به بالا هم که خطرناک و ناسالم است. حال در اهواز 150 که هیچ، 10 هزار داریم. تازه 10 هزار هم بیشترین مقداری است که دستگاه من نشان می دهد و وقتی ما به 10 هزار می رسیم می گویم 10 هزار یا بیشتر، باید حضور داشته باشید تا ببینید این گرد و خاک چه بحرانی است در شهر، شعاع دید به چه مقدار می رسد و ... حال وای به حال اینکه رطوبت هم افزایش پیدا کند، برق قطع شود و ... و این یک حادثه ای بود که علتش داخلی بود و منشاء آن منطقه هندیجان در جنوب شرق اهواز بود، البته در واقع این حادثه تمام کنننده بود. یعنی قبل از آن گرد و خاک روی سیستم های مختلف نشست بود و این حادثه آنها را تکمیل کرد.

یعنی از قبل هیچ استانداردی هم وجود نداشت که در این حوادث از روی آن عمل شود؟

واقعا در این رابطه استانداردی در دنیا نیست، وقتی یک حادثه غیرمنتظره و از نظر استاندارد جدید است، طبیعی است مقابله با آن هم استاندارد نشود. مثلا اداره برق یک دستگاه شست و شو دارد و هرازگاهی مقره های خودش را می شوید، ولی دنیا غلظت 10 هراز را که تجربه نکرده است، حال با غلظت 10 هزار چه کاری می توان انجام داد؟ 10 هزاری که تازه با رطوبت همراه شود!

غلظت گرد و خاک های خارجی به چقدر می رسد؟

گرد و غبار خارجی دانه ریز است، بار آن بیش از 2 یا 3 هزار میکرون نمی شود. حتی در شرایط حاد غلظتش بیش از 5 هزار میکرون در مترمکعب نمی شود همچنین ماندگاری کمتری هم دارد.

چه بادهایی منجر به ایجاد این گرد و خاک ها می شود؟

در کشورمان اگر بخواهیم باد غالب را نظر بگیریم سیستم باد شمال غرب و جنوب شرق داریم که به طور دائم می وزد، هم زمان سیستم باد غربی هم داریم که از سمت و عراق وارد کشورمان می شود، این سیستم ما در 9 ماه سال است و اگر شرایط زمین مساعد باشد این بادها به راحتی گرد و غبار را وارد کشورمان می کنند.

مساعد بودن شرایط زمین یعنی چه؟

مساعد بودن زمین اصطلاحی است که یعنی خش الی اتفاق افتاده باشد، خش الی هم در دنیا تعاریف مختلفی دارد ولی تعریف فراگیر آن این است؛ خش الی پدیده است که در آن سال بارش به اضافه یا منهای متوسط دراز مدت بارش باشد. هر وقت جایی میزان متوسط دریافت نکرده باشد می گوییم خش الی ایجاد شده، مثلا خوزستان الان 48 درصد میزان متوسط را دریافت کرده است. البته این آمار قبل از 2 بارس اخیر در اهواز است، این آمار 10 ماهه است.

یعنی فقط کافی است تا میزان متوسط بارندگی به زمینی نرسد، آن موقع آن زمین آماده شود تا منشاء گرد و خاک شود؟

باید این شرایط استمرار هم داشته باشد، مثلا الان 20 سال است که این کاهش باران اتفاق می افتد.

این فقط درباره کانون های داخلی است، یا درباره کانون های خارجی هم این اتفاق رخ داده است؟

من دارم درباره کانون های داخلی حرف می زنم البته خش الی منطقه ای است یعنی عراق، افغانستان و پا تان هم درگیر این بحران هستند عربستان هم که به طور معمول در خش الی هست.

گفتید سیستم بادی، در 9 ماه سال به چه شکلی است. اما در 3 ماه دیگر چگونه گرد و خاک ایجاد می شود؟

در 2 یا 3 ماه از سال که معمولا از دی ماه شروع می شود، جریان باد خاصی اتفاق می افتد که سازمان هواشناسی معتقد است این جریان می تواند بالای 10 بار رخ دهد و آن جریان این است؛ باد از عراق وارد عربستان می شود، دور می زند و به سرعت وارد کشور می شود، سرعتی که گاهی به 70 یا 80 کیلومتر بر ساعت می رسد. این باعث می شود که گاهی غلظت گرد و خاکی که از عربستان می آید به 500 نرسد ولی وقتی این باد با زمین های مستعد جنوب خوزستان برخورد می کند، طوفان گرد و خاکی ایجاد می شود که یک مدل آن را بهمن 93 داشتیم و یک مدل آن را هم 7 و 8 بهمن 95.

این گرد و غبارهای 7 و 8 بهمن درشت دانه بودند؟

وقتی گرد و غبار از راه دور می آید در طول مسیر بار درشت دانه هایش را از دست می دهد مثلا یادتان باشد وقتی در تهران گرد و غبار خارجی آمد هوا شیری رنگ می شد ولی در حوادث نزدیک، مثل حادثه 7، 8 بهمن بله حرف شما درست است و برخی ذرات حتی به 100 میکرون هم می رسند. تست وزارت نیرو حتی نشان می داد که این گرد و غبارها 48 درصد نمک داشته اند، نمک عنصر جاذبه الرطوبه ای است و نمی تواند زیاد مهاجرت کند ولی انقدر کانون نزدیک بوده که نمک هم وارد استان شده است.

می گویید که ممکن است 3 ماه کانون های داخلی درگیر شوند به همین دلیل در هورالعظیم که غرب اهواز است آبگیری کردید اما برای شرق اهواز چه اتفاقی می افتد؟ در آنجا که دیگر تال وجود ندارد!

برای جواب به این سوال باید به یک موضوع جالبی اشاره کنم آنهم این است که چرا قبلا گرد و خاک نبوده؛ به دلیل اینکه بارندگی بالا بوده. در واقعیک جانبه بگوییم سد سازی ها عامل گرد و خاک بوده درست نیست، به هر حال حیات با در گرو این بوده که آب هایی که وارد دریا می شدند را مهار کنیم و سد بسازیم. ولی به نوعی سدها هم مقصر بوده، یعنی در قدیم که آب وجود داشته و سدها وجود نداشتند، مازاد آب به طور طبیعی وارد دشت می شدند. ولی خب شما فقط چند مورد از این دشت ها را می شناسید مثل هورالعظیم. ولی تالاب های کوچک هم نقش داشته اند، تمام منطقه شرق اهواز به نوعی آبگیری می کرده است. حال اینکه بگوییم در شرق اهواز آبگیری نمی شود چون سدسازی کرده این منصفانه نیست؛ ممکن است سد 20 درصد عامل این اتفاق باشد، ولی به طور کلی باید بگوییم خش الی مقصر اصلی است. یعنی وقتی بارش وجود داشته تالاب های کوچکی به وجود می آمدند که اصلا اسم ندارند. حال وقتی بیش از 20 سال به این مناطق آب نرسد این مناطق خشک می شوند در نتیجه اراضی مستعدی تولید گرد و خاک در استان خوزستان الان حدود 350 هزار تار است، از این 350 هزار تار، 120 هزار تار که بخش اعظم آن در جنوب شرق اهواز است بحرانی است.

چرا به این مناطق می گوییم بحرانی؟

در حقیقت اگر بارندگی رخ بدهد 200 هزار تار از این منشاء های گرد و خاک کاسته می شود ولی 120 هزار تار به دلایل مختلفی مثل سدها، نحوه کشاورزی و ... نیاز به کار دارند. ما حتی اعلام کردیم که از این 120 هزار تار، 30 هزار تار فوق بحرانی است یعنی دقیقا همان نقطه ای که در 7 و 8 بهمن خاکش وارد استان شد.

چه اقداماتی برای این مناطق انجام شده؟

به دستور آقای رئیس جمهور وزارت جهاد و کشاورزی مکلف شد اقداماتی برای این مناطق انجام دهد و الان تقریبا کارهایی انجام شده است؛ الان با هدفگذاری 40 هزار کیلومتری که در جنوب شرق اهواز است تصمیم گرفته شده است آب وارد منطقه شرقی شود، از این 40 هزار تار حدود 4 یا 5 هزار تار می توانند مستعد کشت باشند، حدود 3 هزار تار هم می توانند قابلیت مالچ پاشی داشته باشند.

پروفسور کردوانی بسیار مخالف طرح هایی است که برای گرد و خاک انجام شده، چند روز پیش هم گفتند که ریگ بپاشید به جای جنگل کاری، فکر می کنید این پیشنهاد قابل اجرا است؟

من ضمن احترام به کردوانی که بالا ه پیش وتت و هستند یک بار توفیقی شد در یک خبرگزاری ایشان را ببینیم. در طول جلسه من نشستم و حساب و هنگام بحث ایشان جلسه را ترک د.

چرا؟

من آن زمان از ایشان پرسیدم که می گویید ریگ چند در چند بریزیم و وزن مخصوص این ریگ ها چقدر باشد، ایشان هم جواب دادند. سپس حساب بالای 19 میلیون تن سنگ می خواهیم تا روی 100 تار بریزیم ولی آیا اصلا ما در کل اهواز این میزان سنگ داریم؟ و بعد این الان یک لودر وقتی بیاید روزی 5 میلیون تومان پول می گیرد، خب این چقدر هزینه دارد؟ من حساب ن ولی 19 میلیون تن چیزی اندازه کل اعتبار کشور ارزش دارد. تازه این برای 100 تار است نه برای 2 میلیون 300 هزار تار کشوری. در رابطه با ع هایی که آقای نشان می دهند ع هایی است که فردی دور ویلای خود ریگ ریخته و نتیجه داده ولی برای مساحت های زیاد اینکار عملی نیست، الان در رابطه با مالچ هم حتی ما مشکل داریم و هر تار مالچ 160 میلیون تومان هزینه دارد. الان مالچ نفتی ما هر تار 32 میلیون تومان است، حال بدانید مالچ شنی قطعا بالای 150 میلیون هزینه دارد، در نتیجه تفکر ایشان ایدئالیستی است و عملیاتی هم نیست.

پس چرا می گویند جنگل کاری نکنیم؟

ایشان می گویند در این کشور آب نیست تا گیاه کاشته شود ولی این اصطلاحات کلی درد مردم را درمان نمی کند، مثلا در جنگلکاری که ما آب نمی دهیم؛ ما دو سال آبیاری می کنیم و رقمی را توسعه می دهیم تا با همان متوسط بارش بعد از آن 2 سال پایدار بمانند. در نتیجه تفکر ایشان که آب نیست هم درست نیست، چون ما رقمی را توسعه می دهیم که به میزان متوسط بارش متناسب باشد.

آیا می شود برای این بحران برنامه ریزی مقطعی داشته باشیم؟

ببینید، ما این وظیفه را داریم که به دستگاه ها هشدار دهیم تا عملکردشان عمل کنند و من در این رابطه فقط می توانم با اطلاعات عمومی حرف بزنم، بر اساس آنچه به ما گزارش شده قرار است در سال آینده طبق دستور آقای جهانگیری توجه خاصی به بحث گرد و خاک می شود و حتی گفته اند قرار است گرد و خاک از اولویت های ت باشد. طبیعتا وقتی به سمت برنامه ریزی جامع برویم، یکی از مسائل همین حرف شما است؛ یعنی مقابله با گرد و خاک یک برنامه بدون تغییری نیست، باید در طول زمین متناسب با فصل، میزان بارش برنامه دینامیکی روی آن طراحی شود. طبیعتا چیزی که من به عنوان عضوی از آن جلسه خبر دارم این است که ما وقتی سال را مرور می کنیم برنامه ریزی متفاوتی داشته باشیم. مثلا ما می دانیم با توجه به میزان بارندگی در سال آینده در استان خوزستان وضع ما به اندازه بحران امسال نیست. از سوی باید به این مسئله هم دقت کنیم که مردم حق آبه دارند در سال 63 به لحاظ کمبود آب پشت کرخه و دز ما در 60 درصد از اراضی خود چیزی نکاشتیم؛ 60 درصد یعنی، 60 درصد اراضی در معرض گرد و غبار. ولی اگر یادتان باشد در سال 94 با سیل هایی که آمد، دز و کرخه پر شد و الان کشاورزی توسعه پیدا کرده است. پس باید متناسب به شرایط همان سال تصمیم گیری انجام داد. تازه این مشکل خوزستان است ما در سیستان و بلوچستان هم همین مشکل را داریم؛ به دلیل اینکه منابع آب ما هم دست کشور همسایه است مشکل در آنجا دوچندان است.

برای منشاء های گرد و خاک خارجی با چه کاری باید انجام شود؟

بر اساس تجربه ای که در ارتباطات بین الملل داشتم شاید باید بگویم یکی از موفق ترین بخش های کار ما در بحث گرد و خاک خارجی است. ببینید کار خارجی زمان بر است، وقتی در پروتوکول هایی بین المللی پای میز مذاکره می نشینیم می بینیم فقط سر یک کلمه خاص در مذاکرده موفق نشده ایم، ولی اگر بتوانیم اسنادی را به مرور زمان تهیه کنیم که بتوانیم در روز موعود از آنها برای حل مشکل گرد و غبار استفاده کنیم به موفقیت بزرگی رسیدیم و ما گام های خوبی برای شروع موفقیت برداشتیم.

چه گام هایی؟

در بعد بین المللی اقدامات خوبی انجام شد به این دلیل که ما در یک تجزیه تحلیلی که از رفتار کشورهای منطقه انجام دادیم 12 نشستی که با این کشورها داشته ایم نتیجه مثبتی نداشته به همین دلیل در سال 93 تصمیم گرفتیم مذاکره ای با سازمان ملل و زیر ساخت های آن داشته باشیم چون به هر حال منطقه دچار بحران است. البته در مصوبات سازمان ملل هم به طور پراکنده اشاراتی به مسئله گرد و خاک شده بود حتی سازمان ملل کنوانسیون مخصص به بیابان ز دارد ولی بحث گرد و غبار اختلافاتی با بحث بیابان ز دارد و باید توجه ویژه ای به آن می شد. از سوی دیگر وقتی با این بی اعتنایی کشورهای منطقه مواجه شدیم به همین دلیل م وسیعی با نمایندگی سازمان ملل در ایران انجام دادیم و نظر دوستان این بود که با ابتکار عمل سازمان ملل اقدام به تشکیل یک مجموعه ای کنیم در نتیجه در اولین حرکتمان توانستیم در حاشیه مجموعه عمومی در سال 94 توانستیم قطعنامه ای را به تصویب برسانیم که در آن قطعنامه نوشته شده بود ایران اقدامی را شروع کرده و از برنامه محیط سازمان ملل خواسته بود در این رابطه گزارشی تهیه کند و آن را به دبیر کل ارائه دهد تا در اجلاس بعدی قطعنامه عملیاتی تری تصویب شود.

خوشبختانه برنامه محیط زیست سازمان ملل با ما ارتباطش را زیاد کرد و در این گزارش سازمان ملل قبول کرد که چالش گرد و غبار چالش جهانی است. در آن گزارش حتی گفته شد که سازمان ملل قطعنامه ای را تصویب کند که برخی اقدامات برای مقابله با گرد و غبار را برای کشورها ا ام آور کند. سپس در اجلاس 71 آقای دبیر کل قطعنامه ای را به تصویب رساندند و مفاد این قطعنامه ا ام آور است و در بند 7 این قطعنامه تصویب شد که اجلاس جهانی گرد غبار در اکتبر سال 2017 در تهران برگزار شود، این موافقیت بسیار بزرگی است. در این اجلاس قرار است مشخص شود کشورها چگونه دور هم بشینند، چه گزارش هایی تهیه کنند و چگونه برای مقابله با گرد و خاک تعهد دهند.

یعنی همه کشورای منطقه در این اجلاس شرکت می کنند؟

همه کشورهای دنیا شرکت می کنند و امیدواریم در این اجلاس به ا اماتی برسیم. تلاش داریم حتی در منطقه غرب آسیا یک دفتر و ستاد ویژه تشکیل شود که و خودمان هم اعلام میزبانی کرده ایم ولی اگر در نشد هم باز امیدی هست که بحث گرد و غبار دارای ساختاری باشد.

چه خواسته های دیگری داریم؟

خواسته بعدی ما این است که کشورها م م به تهیه برنامه عمل شوند فارق از اینکه اعتباری وجود دارد یا نه. یکی از بندهای دیگر هم این است که صندوق منطقه ای تشکیل شود. الان در لندن از گرد و غباری که از آفریقا می آید روزهای هشدار دارند. دنیا متوجه شده است که یک چیزی جدیدی دارد اتفاق می افتد. البته ما هنوز ارتباط خود با عراق و را داریم و قرار است به کربلا برویم و برای آنها ایستگاه آموزشی ترویجی راه بیندازیم که البته هیچ اعتباری از اعتبارات ت در این رابطه کاهش پیدا نمی کند.

ببنید ت در شرایطی است که از لحاظ بودجه محدود است و در سال 94 ما فقط 15.5 درصد بودجه ت را دریافت کردیم، سال 95 هم سال بحرانی بود. در این سال ت امیدوار بود با بحث تحولی ایجاد شود به همین دلیل اعتبارات خوبی تخصیص کرد ولی خیلی از ایده آل های ما به دلیل اجرایی نشد. ولی ما ننشستیم و از فرصت استفاده کردیم و بحث منشاء ی را انجام دادیم، الان می دانیم منشا گرد و غبار در بیش از 12 استان کجاست و اقداماتی هم که الان در غرب کشور در حال انجام است بر همین اساس است. می خواهیم با جلساتی که در چند ماه اول 96 داشته ایم برای هر استانی یک برنامه عمل تعیین کنیم.



از ای دیگر بگوییم، چند وقت پیش خبری وجود داشت که خش الی تهران به زودی منجر می شود تا تهران به اهواز دوم تبدیل شود و اوضاع دشت های اطراف تهران اصلا خوبی نیست. ولی آیا واقعا منتظر ایجاد چنین بحرانی باشیم در تهران؟

در پاسخ به این سوال من به طور کلی در مورد ایران مرکزی یعنی زنجان، قزوین، البرز و تهران صحبت می کنم؛ درست است که در استان قزوین یا زنجان برخی از منشاء های گرد و غبار تشخیص داده شده اند ولی این مناطق روی هم تاثیر می گذارند. ما مطالعات این مناطق را به خوبی انجام نداده ایم، ولی قراردادی با تهران امضا کرده ایم تا این کار را انجام دهند در این منطقه مکانیزم بسیار مهم است. یعنی به مرور گرد و غبار مختلفی در تهران می نشینند و به منشاء گرد و خاک تبدیل می شوند. پس احتمال وقوع گرد و غبار در تهران وجود دارد، نه منشاء کنترل شده است و قرار است آن مکانیزم هم اتفاق بیافتد ولی گرد و غباری که به شهر تهران می رسد می تواند از زنجان تا البرز منشا داشته باشد می تواند حاشیه کویر جنوب تهران هم منشا گرد و خاک تهران باشد.

در مورد تهران به شورای شهر هم پیشنهاد دادیم روی مسئله گرد و خاک کار شود و پروژه مشترکی بین شهرداری ها اجرایی شود. تثبیت بوئینگ زهرای قزوین قطعا روی سلامت هوای تهران تاثیر دارد. ولی برای تهران و کلان ایی مثل کرج و قزوین مطالعانی داریم و اگر اعتبارات بیاید این مطالعات را در سال 96 تمام می کنیم. ما به اعتبارات خوشبین هستیم چرا که مجلس و ت برای گرد و غبار ردیف گذاشته اند.

مگر این اعتبارات فقط برای خوزستان نیست؟

نه این ردیف ملی است، بحث خوزستان جدا است پیشنهاد شده حدود 100 میلیون دلار از صندوق ذخیره ارزی استفاده شود و امیدواریم به تایید شورای نگهبان برسد.

از شرایط گرد و خاک سیستان و بلوچستان و هامون بگویید.

ببینید هامون یک ا یستم پیچیده ای دارد، یکی از مشکلات ما این است که از حوزه هامون حدود 6 یا 7 میلیارد آورد کنترل می شود و مثل اینکه سد دومی هم دارند می سازند. در گذشته آبی که می آمده هامون پوزک را می گرفته سر ریز آن هامون صابوری و هیرمند را در ایران پر می کرده است و الان داریم سعی می کنیم تعامل با افغانستان وارد قسمت مذاکرت بین المللی و احیا تالاب و ... شود، چون در مذاکرات آب افغان ها توجهی به احیای تالا ها ندارند.

آنها در تعهدی هم که از قدیم با ما دارند این است که نهایتا حدود 500 میلیون متر مکعب آب سالانه وارد هامون می شود در حالی که هامون ها بالای 13 میلیارد متر مکعب ظرفیت دارد و اگر اون سد بالا مانع نشود اصلا تحولی در منطقه ایجاد می شود، زابل زمانی انبار قلعه ایران بوده ولی الان شرایط خوب نیست. الان هم منشاء گرد و غبار در سیستان بلوچستان فقط هامون است، در گذشته اصلا چالشی به اسم گرد و غبار در سیستان و بلوچستان وجود نداشته. چالش حرکت شن و ماسه وجود داشته ولی طوفان شن و ماسه با گرد غبار فرق دارد. الان طوفان گرد و غبار هم به مشکلات مردم در سیستان اضافه شده است.

چه برنامه ای برای حل مسئله هامون وجود دارد؟

اولین برنامه این است که تعاملات بین المللی با کمک وزارت نیرو انجام شود، حتی اخیرا شنیده شدم که از طرف کمیته آب مرزی وزارت نیرو به طرف افغانی اخطار داده شده است.

ما چقدر خودمان در ماجرای سیستان بلوچستان دخیلیم؟

تنهایی جایی که می توان گفت عوامل انسانی در آن نقش ندارند، سیستان و بلوچستان است به این دلیل که در اهواز سد سازی کردیم، مدریت آبمان درست نبوده ولی در سیستان بلوچستان شاید لازم بود که در گذشته به هامون امیدوار نمی شدیم و با استفاده از آب شیرین کن ها این استان را بی نیاز می کردیم از آب شرب. چون الان همین مختصر آبی هم که از سیستان می آید را باید تخصیص دهیم به شرب.


سلامت نیوز